فردى بر ديگران و احيانا تا حدّ خدائى مىشد ، بوده است . قرآن كريم هم در سورهء « حجرات » آيهء 13 - پس از كوبيدن اخلاق پست تمسخر طبقه و گروهى ، گروه ديگر را ، و بدگوئى از ديگران تذكّر مىدهد كه : اى انسانها ما شما را از يك نر و ماده آفريديم و اينكه شاخه‌ها و تيره‌ها و گروههايتان قرار داديم براى معارفه باهم بوده ( يعنى نكتهء تكامل اجتماعى دارد ) از نظر خداوند محترم‌تر آن كس است كه پرهيزكارتر باشد . « 1 » ولى در عين اين وحدت ، اختلافات شكل و اندام و هوش و احساسها از اوّلين گروه اختلافات انسانى هستند . از همان روزهاى نخستين خلقت اين دسته از نوع انسان « 2 » در يك طفل علاقهء به پاكى و تكامل معنوى و قربانى شدن در معنويّت و فناى اراده در خداوند تجلّى مىكند ، يعنى اقتضاء بيشترى دارد و در طفل ديگرى از همان خانواده

--> ( 1 ) - پرهيزكارى يعنى پرهيز از غضب خداوند نه كناره‌گيرى از مردم و فعاّليت و دست به كارى نزدن ! بسيارى پرهيز در اين آيه و ساير موارد كلمهء تقوى را به طور منفى تعبير مىكنند . ( 2 ) منظورم همين رشته آدمها هستند كه نسبشان به آدم و حوّا مىرسد چون انسان اوّليه در زمين را نه خلقتش ، و نه زمانش و نه تاريخش را درست نمىدانيم و شايد بنا به روايت از امام صادق ( ع ) همچنان پيش از اين دسته آدميانى بوده‌اند و پيش از آنها هم انسائهائى ديگر و همچنين . . . به قول فلاسفه در عين حدوث قديم هستند .